سایت استالیستیه - ترجمه وتدوین آذرنگ

حل کامل منازعات در خاورمیانه، همواره هدفی دور از دسترس بوده است. در شرایطی که به نظر می‌رسید اسرائیل به رهبری بنیامین نتانیاهو، بر اکثر مخالفان منطقه‌ای خود از جمله حماس، حزب‌الله، دولت سوریه و حتی ایران چیره شده، اکنون ترکیه به عنوان رقیبی جدید و نیرومند در حال شکل‌دهی به موازنه‌ای تازه در منطقه است.

یک طرح ناکام: دولت حائل دروزی و «کریدور داوود»

در سال‌های اخیر، اسرائیل پروژه‌ای محرمانه را برای ایجاد یک «دولت حائل دروزی» در جنوب سوریه طراحی کرده بود؛ طرحی که از طریق «کریدور داوود» به تشکیلات کردی شرق فرات متصل می‌شد. اما با مداخله صریح و سخت‌گیرانه ترکیه در واکنش به ناآرامی‌های استان السویداء، این پروژه عملاً در حال فروپاشی است.

دروزی‌ها و کردها، اکنون همچون افغان‌ها و اوکراینی‌هایی که حمایت غرب را از دست داده‌اند، در بلاتکلیفی و اضطراب به‌سر می‌برند.

تیرگی روابط آنکارا – تل‌آویو

رابطه میان ترکیه و اسرائیل، به‌ویژه پس از جنگ اخیر غزه و کشته شدن هزاران فلسطینی، به‌شدت تیره شده است. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، ضمن محکوم کردن شدید اقدامات اسرائیل، عملاً روابط دیپلماتیک با این کشور را به حالت تعلیق درآورده است. هرچند این خشم عمدتاً کلامی بوده، تحولات میدانی از چرخشی جدی در مواضع آنکارا حکایت دارد.

آذربایجان؛ متحد مشترک یا میدان رقابت؟

در این میان، آذربایجان نقش دوگانه‌ای ایفا می‌کند. از یک‌سو، شریک استراتژیک اسرائیل است و منابع انرژی از طریق خط لوله باکو-جیهان به اسرائیل می‌رسد؛ از سوی دیگر، به شدت تحت نفوذ ترکیه قرار دارد. همکاری‌های امنیتی، نظامی و انرژی‌محور اسرائیل و باکو در حال گسترش است، اما این مشارکت بدون چراغ سبز آنکارا، دوام چندانی نخواهد داشت. 

ترکیه، سوریه و بازتعریف موازنه قدرت

ترکیه با بازیگری پررنگتر در سوریه، سعی دارد نقشه منطقه را به نفع خود بازآرایی کند. اردوغان، نه‌تنها از رئیس‌جمهور سوریه برای حفظ تمامیت ارضی کشورش حمایت کرده، بلکه وزیر خارجه‌اش، هاکان فیدان، تهدید کرده که اگر عاملان خارجی به تجزیه سوریه ادامه دهند، ترکیه مستقیماً مداخله خواهد کرد. این موضع‌گیری، مستقیماً متوجه اسرائیل است.

برتری هوایی اسرائیل، برتری زمینی ترکیه

از منظر نظامی، ارتش اسرائیل در زمینه فناوری‌های هوافضا، دفاع ضد موشکی و جنگ سایبری همچنان برتر است. اما ارتش ترکیه در نبردهای زمینی از نظر تعداد و توان رزمی، دست بالا را دارد. اسرائیل بدون توان عملیات زمینی گسترده، نمی‌تواند پروژه‌هایی نظیر «کریدور داوود» را به سرانجام برساند.

از سوی دیگر، ترکیه با خرید جنگنده‌های یوروفایتر تایفون نسل 4++ از آلمان، قدرت هوایی خود را تقویت کرده است.

محور نوظهور ترکیه-قطر در سوریه

با افول محور مقاومت به رهبری ایران، ترکیه و قطر خلأ را پر کرده‌اند. قطر با پرداخت حقوق کارکنان دولت سوریه و اعلام سرمایه‌گذاری ۷ میلیارد دلاری در بخش انرژی، نفوذ اقتصادی خود را به‌طور بی‌سابقه‌ای در دمشق گسترش داده است. در واقع، سوریه اکنون به محل تلاقی رقابت آنکارا، دوحه و تل‌آویو بدل شده است. 

در تحولی شگفت‌انگیز، گزارش‌هایی از مذاکرات سری میان سوریه و اسرائیل با میانجی‌گری ترکیه و میزبانی آذربایجان منتشر شده است. رئیس‌جمهور سوریه شخصاً در این گفت‌وگوها حضور داشته، در حالی که اسرائیل تنها مقامات میانی را اعزام کرده است. گفته می‌شود که گفت‌وگوها به نتایج قابل توجهی نزدیک شده‌اند. 

در حالی که اردوغان و علی‌اف در سودای صلح‌سازی و حتی جایزه نوبل بودند، ایالات متحده با ورود« توماس باراک»، میلیاردر ترکتبار و سفیر آمریکا در آنکارا، کنترل مذاکرات را به دست گرفته است. باراک، که به حلقه نزدیکان دونالد ترامپ تعلق دارد، خواهان انتقال مذاکرات نهایی به ژنو و نظارت مستقیم آمریکا بر روند عادی‌سازی شده است.

تقابل ترکیه و اسرائیل در خاورمیانه، فقط یک رقابت دو جانبه نیست، بلکه بخشی از بازآرایی گسترده‌تری در نظم منطقه‌ای است. اسرائیل دیگر بازیگر بی‌رقیب نیست و ترکیه با تکیه بر قدرت نظامی زمینی، نفوذ اقتصادی قطر، و پروژه‌های دیپلماتیک در سوریه، در حال شکل‌دهی به محور جدیدی است.

در این میان، سوریه بار دیگر به صحنه رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی بدل شده است؛ جایی که سرنوشت آن نه فقط در دمشق و تل‌آویو، بلکه در آنکارا، دوحه، باکو و واشنگتن رقم خواهد خورد!https://www.stoletie.ru/politika/izrail__turcija_novaja_os_protivostojanija_na_blizhnem_vostok

تلگرام راه توده:

https://telegram.me/rahetudeh

        پیج فیسبوک راه توده