ترجمه ـ عسگر داوودی

در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای (SCO) 2025که در تاریخ (9 و 10 شهریور1404) در شهر تیانجین چین برگزار شد و بزرگترین گردهمایی این سازمان از زمان تأسیس آن در سال2021 محسوب می‌شود، روسیه، مغولستان و چین توافقنامه ای را برای ساخت خط لوله گاز «نیروی سیبری 2» امضا کردند که گاز روسیه را از مسیر خاک مغولستان و از میادین گازی که در ابتدا برای تامین اروپا در نظر گرفته شده بود، به چین تامین می کند. این پروژه شامل تامین 50 میلیارد متر مکعب گاز در سال از مسکو به پکن است.

در میان بیش از 20 تفاهم نامه امضا شده در جریان سفر رسمی ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور فدراسیون روسیه، به جمهوری خلق چین، گزارش شده است که هر دو قدرت جهانی ساخت خطوط لوله گاز نیروی 2 سیبری و اتحادیه شرق را تکمیل کرده بودند که گاز روسیه را از طریق مغولستان به چین برساند. در این دیدار روسیه و چین اتحاد استراتژیک خود را با امضای 22 توافقنامه اعلام کردند.

هدف این اتحاد استراتژیک تعهد دو کشور به توسعه حاکمیتی و احترام متقابل با هدف مقابله با سیستم تک قطبی جهانی و ایجاد سیستم چند قطبی در مواجهه با تحمیل های سیستم سرمایه داری امپریالیستی غرب اعلام شد.

در دیدار رهبران چین و روسیه همچنین تصمیم گرفته شد تا روسیه، چین و مغولستان سرانجام پس از 20 سال، ساخت خط لوله گاز نیروی 2 سیبری و خط لوله ترانزیت اتحادیه - شرق را به پایان برسانند، یک پروژه بزرگ انرژی که می تواند جایگزین خط لوله گاز نورد استریم 2 روسیه به اروپا بشود.

مدیرعامل شرکت انرژی روسی گازپروم، الکسی میلر، اعلام کرده است که «این پروژه به روسیه اجازه می دهد سالانه 50 میلیارد متر مکعب گاز از طریق مغولستان به شرق آسیا صادر کند» و افزود که این پروژه «بزرگ ترین، بلندپروازانه ترین و با بزرگ ترین سرمایه گذاری سرمایه ای در صنعت گاز در جهان محسوب می شود.»

با آغاز تحریم های غرب علیه روسیه در ماه مه 2014 ، گازپروم قراردادی سی ساله با شرکت ملی نفت چین (CNPC) برای تامین گاز به چین به حجم 38000 میلیون متر مکعب (که به تدریج افزایش یافت) امضا کرد. این خط لوله قادر بود تا پمپاژ حدود 80000 میلیون متر مکعب گاز در سال راعملی کند. لوله گاز مذکور«سیبری 1 » نام گذاری شد. بدین ترتیب اولین خط لوله اصلی به حداکثر ظرفیت خود رسید. تنها یک سال بعد، همان شرکت ها توافقنامه ای (با شرایط اولیه تعیین شده) برای تامین گاز طبیعی به حجم 50000 میلیارد متر مکعب امضا کردند. و اینگونه بود که پروژه لوله گاز سیبری 2 مقرر شد. توافق لوله گاز 2 سیبری به مدت 30 سال اعتبار خواهد داشت و هزینه انتقال گاز از طریق این خط لوله کمتر از آنچه اروپا می پردازد خواهد بود. بر اساس این توافقنامه، شاخه اصلی آن حدود 6700 کیلومتر طول خواهد داشت که 2700 کیلومتر آن در خاک روسیه می باشد. انشعابی که از لوله گاز سیبری 2 گاز را به کشور مغولستان می رساند  Union-East  نامیده می شود، حدود 1,000 کیلومتر طول خواهد داشت.

از سال 2022، اتحادیه اروپا به دلیل تحریم ها علیه روسیه، خرابکاری در خطوط لوله گاز نورد استریم 1 و 2، را پیشه کرده است این سیاست بیمارگونه باعث افزایش قیمت برق شده است که اقتصاد کشورهای اتحادیه اروپا را به شدت بحرانی می کند.

اکنون عرضه گاز اتحادیه اروپا به گاز مایع از جمله گاز آمریکا تامین می شود که بسیار گرانتر از گاز روسیه است. در نتیجه، قبوض برق سر به فلک می کشد و اقتصاد کشورهای اتحادیه اروپا را فلج می کند و تورم ایجاد می کند.

چین برعکس کشورهای اتحادیه اروپا که با واردات انرژی فسیلی از ایالات متحده با حدود ده برابر هزینه؛ عملا خودکشی اقتصادی پیشه کرده اند، گاز ارزان روسیه را می خرد. اقتصاد چین به طور دائمی به رشد خود ادامه می دهد و برای این کار به انرژی بیشتری نیاز دارد. اینجاست که گاز روسیه یک امکان بی نظیر برای چین است. بدین ترتیب چین با تکمیل دومین خط لوله گاز که روسیه را به چین متصل می کند، با ظرفیت 50 میلیارد متر مکعب در سال (تقریبا به اندازه مقدار گازی که از طریق خط لوله نورد استریم 1 به اروپا منتقل شد)، پکن می تواند بدون واردات گاز طبیعی مایع (LNG) آمریکایی (که پس از اعمال عوارض گمرکی توسط دونالد ترامپ متوقف شده است) انرژی مورد نیاز کشور را از روسیه تامین کند.

علاوه بر این، دو خط لوله سیبری 1 و سیبری 2 ، روسیه و چین قصد دارند ظرفیت لوله گاز سیبری 6 را در حالی که فعلا 1 میلیارد متر مکعب در سال) است را به 38 میلیارد متر مکعب در سال افزایش دهند و از سال 2027 آن را از طریق مسیر خاور دور گسترش دهند و بدین ترتیب 10 تا 12 میلیارد متر مکعب دیگر در سال به واردات گاز از روسیه افزوده می شود. در نهایت، واردات کل گاز از روسیه می تواند به 106 میلیارد متر مکعب در سال برسد که معادل بیش از 60 درصد واردات گاز چین در سال 2024 است. طول خط لوله مذکور بیش از 3000 کیلومتر و ظرفیت صادراتی آن 38000 میلیون متر مکعب در سال است. واردات گاز از روسیه همچنین به چین اجازه می دهد سهم گاز در تولید برق را افزایش دهد و این انرژی سوختی جایگزین زغال سنگ شود تا کاهش آلودگی هوا مثبت واقع شود.

اهمیت ژئواستراتژیک این پروژه از چشم غربی ها دور نمانده است. برخی، مانند مجری فاکس نیوز، «جسی واترز»، حتی احتمال خرابکاری در خط لوله گاز آینده «لوله گاز سیبری 2 به چین»، را مانند منفجر کردن خطوط لوله گاز «نورد استریم 2 به آلمان» را پیش بینی می کند، این توطئه از قبل طراحی شده با این جمله ها بیان شده است:

«پوتین در حال ساخت یک خط لوله بزرگ گاز به چین است. قرار است در دهه آینده تکمیل شود و 15 درصد از انرژی چین را تامین کند. روسیه و چین در حال نزدیک شدن هستند. ممکن است کسی مجبور شود این خط لوله جدید را هم مانند لوله گاز نورد استریم منفجر کند.»  این سخنان را مجری فاکس نیوز در یک برنامه زنده تلویزیونی عنوان کرد، البته این مجری تلویزیونی نگفت که از طرف کدام مرکز به او دستور داده شده است تا چنین سخنانی را در پربیننده ترین ساعت تلویزیون و در مقابل میلیون ها بیننده به زبان آورد.

در هر صورت، روسیه با یک تغییر جهت استراتژیک صادرات گاز خود را به سمت آسیا پیشه کرده است.

دو لوله گاز سیبری 1 و دو و 5 از روسیه به چین عملا قادر خواهد بود تا روسیه نه فقط به چین و مغولستان بلکه در دراز مدت و با عقد قرار دادهای جدید گاز خود را به دیگر کشور های آسیای شرقی نیز صادر کند.

پس از اینکه غول انرژی روسی گازپروم با شرکت ملی نفت چین در مورد اجرای این ابرپروژه به توافق رسید، الکساندر نواک، معاون نخست وزیر روسیه، در دسامبر 2023 اعلام کرد که اجرای این پروژه سیبری می تواند جایگزین خط لوله گاز نورد استریم 2 شود که روسیه را به آلمان متصل می کرد و در یک خرابکاری از پیش تنظیم شده سپتامبر 2022 دچار تخریب شد.

 منابع:

https://www.telesurtv.net/fuerza-de-siberia-gasoducto-china-rusia

https://en.reseauinternational.net/force-de-siberie-2-change-la-donne-en-matiere-de-marche-du-gaz-entre-la-russie-la-chine-et-lue

تلگرام راه توده

https://telegram.me/rahetudeh

        پیج فیسبوک راه توده