تهیه و تدوین: جعفر پویا

در 29 سپتامبر، در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک در کاخ سفید با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، رئیس جمهور ایالات متحده، ترامپ، یک «طرح تاریخی» 20 ماده‌ای برای توافق صلح فلسطین و اسرائیل اعلام کرد که خواستار آتش‌بس فوری در نوار غزه، تبادل زندانیان، خروج مرحله‌ای ارتش اسرائیل از نوار غزه، خلع سلاح حماس و تأسیس یک دولت انتقالی تحت رهبری بین‌المللی بود. نتانیاهو با این طرح موافقت کرد. 

در مقایسه با طرح‌های مشابه قبلی که اکنون ناپدید شده‌اند، این پیش‌نویس توسط نویسندگانش به عنوان متعادل‌ترین و سازنده‌ترین طرح ارائه شده است.

 مطمئناً، این طرح حاوی نکاتی است که در نگاه اول به نظر می‌رسد به خواسته‌های فلسطینیان می‌پردازد. با این حال، اینکه تا چه حد به طور کلی خواسته‌های آنها را برآورده می‌کند و اینکه نتانیاهو واقعاً تا چه حد حاضر به عقب‌نشینی از اظهارات قطعی قبلی خود است، هنوز مشخص نیست.

مهمترین این نکات، وعده‌ای است مبنی بر اینکه هیچ‌کس مجبور به ترک غزه نخواهد شد و کسانی که مایل به ترک آن هستند، آزاد خواهند بود که این کار را انجام دهند .

برای بازسازی و احیای نوار غزه، وعده داده شده است که یک «طرح توسعه اقتصادی ترامپ» با کمک کمیته‌ای از متخصصان «که به ایجاد چندین شهر معجزه‌آسای مدرن و پررونق در خاورمیانه کمک کرده‌اند» تدوین شود.

 نوار غزه تحت یک ترتیب انتقالی موقت توسط یک کمیته فلسطینی غیرسیاسی و تکنوکرات که مسئول «ارائه خدمات دولتی و روزمره شهری به ساکنان غزه» است، اداره خواهد شد.

 این کمیته متشکل از «فلسطینی‌های واجد شرایط و کارشناسان بین‌المللی» خواهد بود که تحت نظارت یک نهاد انتقالی بین‌المللی جدید، «شورای صلح»، که شخصاً توسط رئیس جمهور دونالد ترامپ ریاست خواهد شد، فعالیت خواهند کرد.

انتظار می‌رود تونی بلر، نخست وزیر اسبق بریتانیا که بدلیل نقشی که در حمله و اشغال عراق برعهده داشت قرار بود محاکمه بین المللی شود، عضوی از این نهاد باشد. انتظار می‌رود او نقش کلیدی در شورا ایفا کند، در حالی که ریاست ترامپ صرفاً نمادین خواهد بود.

علاوه بر این، اذعان می‌شود که ایده‌های بلر اساس طرح ترامپ را تشکیل داده است. بنابراین، بازگرداندن نوعی قیمومیت بریتانیا بر فلسطین می‌تواند به همان هرج و مرج قبلی منجر شود.

 علاوه بر این، بلر سخت‌ترین زمان را برای مذاکره با طرف اسرائیلی خواهد داشت، همانطور که در زمان قیمومیت قبلی بریتانیا انجام داد.

 در آن زمان، ده‌ها سرباز و افسر بریتانیایی توسط گروه‌های زیرزمینی صهیونیست کشته شدند، همانطور که در بمب‌گذاری هتل« کینگ دیوید» در اورشلیم اتفاق افتاد.

 در هر صورت، تونی بلر در سمت جدید خود با دوران بسیار سختی روبرو خواهد شد.

بر اساس این طرح، حماس و دیگر گروه‌ها موافقت می‌کنند که هیچ نقشی در اداره غزه، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، نداشته باشند و تمام زیرساخت‌های نظامی آنها، از جمله تونل‌ها و تأسیسات تولید سلاح، باید تخریب شود و قابل بازسازی نباشد.

پس از آن، روند غیرنظامی‌سازی غزه آغاز خواهد شد. اسرائیل غزه را اشغال یا ضمیمه خود نخواهد کرد، بلکه کاملاً عقب‌نشینی خواهد کرد، «به جز یک محیط امنیتی که تا زمانی که غزه کاملاً از هرگونه تهدید تروریستی بیشتر محافظت شود.»

 با پیشرفت بازسازی غزه و اجرای برنامه اصلاحات توسط تشکیلات خودگردان فلسطین، «شرایط برای مسیری معتبر برای خودمختاری و تأسیس یک کشور فلسطینی ممکن است سرانجام ایجاد شود.» یا شاید نه؛ خود فلسطینی‌ها در این مورد حرف چندانی نخواهند داشت.

 چنین اعلامیه‌ای به هیچ وجه نمی‌تواند به رسمیت شناختن کشور فلسطین نامیده شود، همانطور که بیش از ۱۵۰ کشور، از جمله اعضای اتحادیه اروپا، قبلاً اعلام کرده‌اند اگر طرفین با این پیشنهادات موافقت کنند، جنگ فوراً متوقف می‌شود و نیروهای اسرائیلی برای آماده‌سازی جهت آزادی گروگان‌ها به خط مورد توافق عقب‌نشینی خواهند کرد. ظرف ۷۲ ساعت پس از پذیرش عمومی این توافق توسط اسرائیل، همه گروگان‌ها باید «مرده یا زنده» بازگردانده شوند. پس از آزادی همه گروگان‌ها، اسرائیل ۲۵۰ نفر را که به حبس ابد محکوم شده‌اند، علاوه بر ۱۷۰۰ نفر از اهالی غزه که پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ دستگیر شده‌اند، از جمله همه زنان و کودکانی که در ارتباط با این موضوع بازداشت شده‌اند، آزاد خواهد کرد.

 در ازای هر گروگان اسرائیلی که آزاد می‌شود، اسرائیل بقایای ۱۵ نفر از اهالی غزه را که فوت کرده‌اند، تحویل خواهد داد. پس از بازگشت همه گروگان‌ها، شبه‌نظامیان حماس که به همزیستی مسالمت‌آمیز متعهد هستند، عفو و خلع سلاح خواهند شد. «به عناصر حماس که مایل به ترک غزه هستند، اجازه عبور امن به کشورهای میزبان داده خواهد شد.»

ترامپ به حماس اولتیماتوم داد: طرح را به شکل فعلی آن ظرف ۳-۴ روز بپذیرید، در غیر این صورت... «اسرائیل از حمایت کامل واشنگتن در اتخاذ هرگونه اقدامی که ضروری بداند، برخوردار خواهد شد.»

نتانیاهو که مجبور شده تلاش‌هایش برای «پاکسازی» کامل غزه را متوقف کند و با ایده‌های ترامپ، رئیس «شورای صلح»، موافقت کند، بمباران و گلوله‌باران غزه ادامه دارد و درخواست‌های ارتش اسرائیل مبنی بر اینکه ساکنان نوار غزه باید منطقه راترک کنند، همچنان در حال گسترش است.

ناوگان بشردوستانه «سومود»، حامل غذا و دارو، که از اروپای «زیبا» به سمت سواحل غزه در حرکت بود، نابود شده و خدمه آن، از جمله «گرتا تونبرگ» مشهور و حتی «ریما حسن»، عضو پارلمان اروپا، بازداشت شده‌اند. به دلایلی، سیاستمداران اروپایی به طور خاص نگران سرنوشت آنها نیستند.

عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، نیز اذعان کرد که نخست وزیر اسرائیل بلافاصله پس از دیدار با رئیس جمهور ترامپ، در تلاش برای جلوگیری از اجرای این طرح بود. وی افزود: «می‌دانید، به همین دلیل است که ما بسیار محتاط هستیم.» 

خبرگزاری آمریکایی اکسیوس گزارش می‌دهد که ترامپ پس از بمباران ناموفق قطر توسط اسرائیل که کل جهان عرب «محترم» را به لرزه درآورد، حمایت بی‌قید و شرط قبلی خود از اسرائیل را کنار گذاشته است.

 ترامپ در اواخر سپتامبر که میزبان نتانیاهو در کاخ سفید بود، حتی او را تحت فشار قرار داد تا در حضور حاکم قطر با او تماس بگیرد و عذرخواهی کند، که نتانیاهو این کار را کرد. 

اما در عین حال، همانطور که اکسیوس نیز گزارش می‌دهد، نتانیاهو موفق شد اصلاحات قابل توجهی در متن پیشنهادی ایجاد کند و محتوای آن را رقیق کند. از این گذشته، نکته اصلی این است که با ترامپ مخالفت نکند و به او بگوید که او یک نابغه است.

 بنابراین، طبق نسخه اول، قرار بود یک نهاد حاکم در غزه با مشورت اعراب و اروپایی‌ها تشکیل شود. در نسخه نهایی، نهاد حاکم پیشنهادی یک «شورای صلح» پر زرق و برق به ریاست ترامپ و بلر بود که به معنای «قیمومت مستقیم ایالات متحده و بریتانیا به جای یک مشارکت چندجانبه» است.

 هشت کشورعرب و مسلمان (مصر، اردن، امارات متحده عربی، اندونزی، پاکستان، ترکیه، عربستان سعودی و قطر) که ترامپ طرح خود را در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک به رهبران آنها ارائه کرد، با صدور بیانیه‌ای از تلاش‌های او برای پایان دادن به این درگیری استقبال کردند. 

 آنها همچنین حمایت خود را از حق فلسطینیان برای تعیین سرنوشت فوری و راه حل دو کشور که به وضوح فراتر از محدوده سند پیشنهادی است، مجدداً تأیید کردند.

 بعداً، وزرای امور خارجه کشورهای مذکور همچنین بر تعهد خود برای «همکاری با ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ در غزه از طریق یک توافق جامع که تضمین کننده ارائه کمک‌های بشردوستانه کافی به غزه بدون محدودیت، توقف آوارگی فلسطینیان، آزادی گروگان‌ها، ایجاد یک مکانیسم امنیتی که امنیت همه طرف‌ها را تضمین می‌کند، عقب‌نشینی کامل اسرائیل، بازسازی غزه و هموار کردن راه برای صلح عادلانه بر اساس راه حل دو کشور» تأکید کردند.

طبق این توافق، غزه به طور کامل با کرانه باختری متحد خواهد شد تا یک کشور فلسطینی مطابق با قوانین بین‌المللی به عنوان کلید دستیابی به ثبات و امنیت منطقه‌ای تشکیل شود. برای جلوگیری از دست دادن مهلت ترامپ، قطر، مصر و ترکیه فرمولی را پیشنهاد می‌کنند که به موجب آن حماس موافقت خود را با اصول این طرح اعلام می‌کند و پس از آن یک کنفرانس بین‌المللی برای بحث در مورد جزئیات آن تشکیل می‌شود. به عبارت دیگر، ابتکار عمل رئیس جمهور آمریکا، به جای اینکه موضوع را آنطور که او امیدوار بود به پایان برساند، راه را برای نبردهای دیپلماتیک پیچیده جدیدی باز می‌کند. https://www.stoletie.ru/politika/ocherednoj_istoricheskij_plan_trampa_707.htm

تلگرام راه توده:

https://telegram.me/rahetudeh

        پیج فیسبوک راه توده