ترجمه و تدوین: آذرنگ

همکاری دفاعی بیش از نیم قرن بین عربستان سعودی و پاکستان اکنون به سطح جدیدی رسیده است.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی و شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، در ۱۷ سپتامبر «توافقنامه دفاع متقابل استراتژیک» را در ریاض امضا کردند. طبق این سند، «هرگونه تجاوز به یکی از کشورها، تجاوز به هر دو کشور تلقی خواهد شد.

اگرچه این سند به طور خاص به احتمال استفاده از سلاح‌های هسته‌ای پاکستان اشاره نمی‌کند. اما یک «مقام ارشد سعودی» وقتی در مورد آن سؤال شد، بدون هیچ ابهامی اظهار داشت: «این یک توافق دفاعی جامع است که تمام قابلیت‌های نظامی را پوشش می‌دهد.» کارشناسان تقریباً متفق‌القول هستند: عربستان سعودی یک «چتر هسته‌ای» برای خود ایجاد کرده است که در نهایت می‌تواند به سایر کشورهای عربی نیز گسترش  یابد!

مفاد پیمان جدید حتی از ماده ۵ پیمان ناتو سختگیرانه‌تر است، زیرا ورود مستقیم یک شریک به جنگ را بدون هیچ «مشورت قبلی» پیش‌بینی می‌کند.

 تصادفی نیست که این توافق بلافاصله پس از اجلاس عربی-اسلامی در دوحه در ۱۶ سپتامبر امضا شد، جایی که با اصرار قاهره، ایده ایجاد «ناتوی عربی» با «مرکز دوگانه» متشکل از مصر و عربستان سعودی به طور فعال و تحت پوشش احتمالی یک زرادخانه ترویج شد.

بنابراین، یک رویداد به ظاهر کوچک در مقایسه با تغییرات عظیم تکتولوژیکی اخیر منطقه - بمباران ناموفق قطر توسط اسرائیل - کوهی را جابجا کرده است که وزن آن می‌تواند بسیاری از اتحادهای ژئوپلیتیکی به ظاهر تزلزل‌ناپذیر در خاورمیانه را در هم بشکند. دامنه کامل این تحولات هنوز به طور کامل درک نشده است، اما واشنگتن در حال حاضر دچار آشفتگی است و اسرائیل صادقانه بگویم گیج شده است. برای رهبران اسرائیل، فاجعه از یک منبع غیرمنتظره سرچشمه گرفت. آنها با چنگ و دندان علیه ایران جنگیدند، ایرانی که حتی به مراحل پایانی برنامه هسته‌ای نظامی خود نرسیده بود، اما با اقدامات بی‌پروای خود، خود را در مقابل  زرادخانه‌ای کامل از موشک‌های آماده به کار مجهز به کلاهک‌های هسته‌ای قدرتمند، به عنوان یک وزنه تعادل بالقوه، یافتند . علاوه بر این، تهران آشکارا آماده است تا جاه‌طلبی‌های جهانی خود را کنار بگذارد و به گروه همسایگان عرب خود در منطقه که قبلاً با آنها اختلاف داشت، بپیوندد که بدین ترتیب پتانسیل مشترک آنها را به طور قابل توجهی تقویت می کند.

نکته این است که در توازن استراتژیک قدرت در خاورمیانه، اهمیت سلاح‌های هسته‌ای، دارایی‌ای که اسرائیل به عنوان "آخرین راه چاره " برای ارعاب دشمنان خود  در اختیار دارد اکنون به طور قابل توجهی کاهش یافته است.

پاکستان از نظر تاریخی، به ویژه در دوره‌های درگیری مسلحانه و افزایش تنش‌ها در منطقه، از عربستان سعودی حمایت نظامی کرده است و در گذشته، تعداد نیروهای پاکستانی مستقر در عربستان سعودی به 20000 نفر می‌رسید، از جمله لشکرها و تیپ‌های مستقر در« تبوک» استان شرقی. در حال حاضر، تقریباً 2000 مشاور و متخصص نظامی-فنی از پاکستان در آنجا حضور دارند. طبق توافق جدید، تعداد آنها احتمالاً دوباره افزایش خواهد یافت.

 سطح بالای روابط بین دو کشور زمانی که هواپیمای شریف با اسکورت جت‌های جنگنده اف ۱۵نیروی هوایی سلطنتی وارد حریم هوایی عربستان شد، به وضوح نشان داده شد.

 پیش از این، فقط رهبرانی مانند دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین این افتخار را دریافت کرده بودند.

پاکستان اولین آزمایش سلاح‌های هسته‌ای خود را در اواخر ماه مه ۱۹۹۸ در سایت آزمایش «چاگای» در استان بلوچستان انجام داد.

 پاکستان در حال حاضر تقریباً ۱۸۰ کلاهک هسته‌ای دارد که با قابلیت‌های اسرائیل قابل مقایسه یا حتی بیشتر است. اگرچه وجود این کلاهک‌ها بسیار محتمل است، اما همچنان اثبات نشده است، زیرا پاکستان آزمایش‌های لازم را انجام نداده و به طور سنتی وجود چنین سلاح‌هایی را نه تأیید و نه رد می‌کند و اسلام آباد رسماً شایعاتی مبنی بر اینکه پاکستان تقریباً با انتقال تعداد مشخصی کلاهک هسته‌ای به ریاض به عنوان بخشی از توافق خود با عربستان سعودی موافقت کرده است را رد کرده و اظهار داشته است که همچنان به رژیم عدم اشاعه پایبند خواهد بود. با این حال، آمادگی خود را برای استفاده از آنها در صورت لزوم برای دفاع از متحد استراتژیک تازه به دست آمده خود انکار نمی‌کند.

کارشناسان پاکستانی آشکارا در حال بحث در مورد این موضوع هستند و همزمان محاسبه می‌کنند که با «گشودن» «چتر هسته‌ای» خود بر فراز خاورمیانه، چند میلیارد دلار پول اعراب به اقتصاد این کشور جذب خواهد شد.

 مطبوعات سعودی از رئیس معتبر شورای علمای پاکستان،«شیخ طاهر محمود اشرفی»، نقل قول می‌کنند: «امروز مرزهای عربستان سعودی و پاکستان یکی شده است... هر کسی که به عربستان سعودی حمله کند، به پاکستان حمله خواهد کرد و هر کسی که به پاکستان حمله کند، به عربستان سعودی حمله خواهد کرد.»

 ملیحه لودهی، دیپلمات ارشد سابق پاکستانی، اظهار داشت که «پاکستان نقش ضامن امنیتی را نه تنها برای عربستان سعودی، بلکه برای کل خاورمیانه بر عهده گرفته است.»

 همکار او، «حسین حقانی»، تأکید می‌کند: «این توافق‌نامه به معنای پوشش دفاع هسته‌ای و موشکی است. پاکستان همیشه از اصطلاح «دارایی‌های استراتژیک» برای اشاره به برنامه‌های هسته‌ای و موشکی خود استفاده کرده است.

شایان ذکر است که هر دو طرف این پیمان، بیش از آنکه نگران واکنش واشنگتن یا حتی بیشتر از آن، اسرائیل به اقدامات خود باشند، نگران نگرش احتمالی هند نسبت به خود هستند. به ویژه، پاکستان به دهلی نو اطمینان داده است که با تعمیق اتحاد خود با عربستان سعودی، منافعش به هیچ وجه آسیب نخواهد دید.

ریاض انبوهی ازمقالات را منتشر کرده است که بر اهمیت همکاری خود با هند و قصدش برای گسترش آن به هر طریق ممکن تأکید می‌کند..

 به نظر می‌رسد که این [همکاری] در حال ثمر دادن است. هندی‌ها نسبت به گزارش‌های مربوط به توافق دفاعی بین عربستان سعودی و رقیب دیرینه‌اش، پاکستان، واکنش نسبتاً آرامی نشان دادند.

 گذشته از همه اینها، اگر برخی از موشک‌های پاکستانی به مسیر دیگری هدایت شوند، وضعیت در نهایت برای آنها بدتر نخواهد شد.

وال استریت ژورنال گزارش می‌دهد که ترامپ از تحولات اخیر در خاورمیانه که نفوذ آمریکا و تقاضا برای سرویس‌های امنیتی آن در منطقه را تضعیف می‌کند، خشمگین است.

او حتی گفته می‌شود که نتانیاهو را به خاطر آنچه بمباران غیرمسئولانه قطر می‌داند و منجر به این وضعیت شده است، «سرزنش » کرده است اما به دلیل پیوندهای عمیق و چندوجهی و وابستگی جدی، با وجود تفاوت در «وزن»، او هنوز نمی‌تواند از او روی برگرداند.

https://www.stoletie.ru/politika/pod_jadernym_zontikom_731.htm

تلگرام راه توده:

https://telegram.me/rahetudeh

        پیج فیسبوک راه توده